Ptasia grypa
Ptasia grypa (influenza ptaków) – Choroba zakaźna występująca powszechnie u ptaków, wywołana przez wirusa z rodziny Orthomyxoviridae, rodzaju Influenzavirus A – odmianę wirusa grypy. Ptasia grypa występuje na całym świecie i wszystkie gatunki ptaków są podatne na zarażenie wirusem. Do tej pory zidentyfikowano 140 szczepów wirusa, większość z nich to odmiany łagodne. Szczególnie znane są dwa szczepy wirusa (H5 i H7), które mogą się przyczynić do dużej śmiertelności wśród drobiu.
Zaczęło się w 1997 r. władze Honkongu zarządziły wybicie 1,4 mln kurczaków, obawiając się o przeskoczenie ptasiego wirusa grypy na człowieka. Wirus zaatakował tam 18 osób, sześć z nich zmarło. To były pierwsze objawy ptasiej grypy. Prawdziwa epidemia ptactwa domowego wybuchła dopiero w 2003 r. w Kambodży, Chinach, Indonezji, Japonii, Laosie, Korei Południowej, Tajlandii i Wietnamie. Chorobę nie do końca dało się opanować mimo zabicia 100 mln drobiu, ponieważ w 2004 r. nastąpił jej nawrót w tych samych krajach oraz w Malezji, Kazachstanie, Rosji (na Syberii), Iraku, Iranie i w Gruzji, a także w Europie – na Węgrzech, Ukrainie, Słowacji, w Chorwacji, Rumunii, Turcji, Włoszech, Grecji, Bułgarii, Austrii, Bośnii, Serbii i Czarnogórze, Francji, Niemczech, Szwajcarii, Słowenii i w Polsce, oraz w Afryce – Nigerii, Nigrze i w Egipcie.
Najgroźniejszym szczepem jest wirus H5N1. Szczep ten powstał ze szczepów LPAI w ogromnych fermach na skutek ogromnego zagęszczenia drobiu hodowlanego, złych warunków sanitarnych itp.
Wszystkie znane szczepy wirusa grypy typu A wywodzą się od ptactwa wodnego, głównie kaczek. Ptaki jednak mogą przez długi czas opierać się ptasiej grypie, co czyni je idealnymi nosicielami. Kurczaki o wiele słabiej opierają się chorobie. Wirusy ptasiej grypy na ogół nie atakują ludzi
1. Naturalny gospodarz: Kurczaki wybito, więcej zachorowań nie stwierdzono, sytuacja wydawała się opanowana i eksperci sądzili, że o H5N1 można zapobiec. Byli w wielkim błędzie.W większości przypadków organizm człowieka nie jest w stanie stworzyć odporności na zwierzęce czy roślinne mikroby. Nie jest mu to w zasadzie potrzebne. Niestety nasz system odpornościowy, nie jest w stanie chronić nas przed niektórymi wirusami.
Podtyp wirusa A – znanych jest 15 podtypów HA i 9 podtypów NA. Podczas gdy wszystkie je można znaleźć u ptaków, tylko trzy podtypy HA (H1,H2,H3) oraz dwa NA (N1 i N2) mogą zaatakować i być przekazywane pomiędzy ludźmi.
2. Zakażenia ludzi: Zainfekowane kurczaki wydalają wirusy z odchodami. Pył z tych odchodów jest następnie wdychany przez ludzi.
Wirus typu A - dzieli się na podtypy w zależności od obecności dwóch białek na swojej powierzchni.
Hemaglutynina (białko HA) – przyczepia się do receptorów atakowanej komórki.
Neuraminidaza (białko NA) – przyczepia się do uwalniania z zaatakowanej komórki kolejnych nowo stworzonych wirusów. Powoduje to rozprzestrzenianie się infekcji w organizmie
Nukleokapsyd osiem pojedyńczych nici RNA (kwasu rybonukleinowego) zawiera informacje genetyczną.
3. Wymiana genów: jeżeli dwa różne typy wirusa zainfekują tę samą komórkę, fragmenty RNA i białka HA i NA mogą się ze sobą mieszać. W krótkim czasie powstaje nowy podtyp wirusa.
Nowy genom wirusa – zarazek zyskuje zdolność do szybkiego rozprzestrzeniania się między ludźmi.
4. Ludzki układ odpornościowy: Nasze przeciwciała nie są w stanie rozpoznać nowej neuraminidazy i hemaglutyniny.
Inhibitory neuraminidazy- Tamiflu i Relenza hamują proces uwalniania nowych wirusów.